Asia na Fan Pejdżu dała namiar na jeszcze dwa stare murale, których zabrakło w poprzednim wpisie. Po projektach reklamowych i politycznych przyszedł czas na mural społeczny. Oszczędzaj w PKO!

Dość dziwaczny projekt. HasÅ‚o „OszczÄ™dzaj” już prawie niewidoczne. Dobrze widoczny natomiast dawny herb WrocÅ‚awia, zÅ‚otówka oraz logo PKO. Do obejrzenia przy ulicy Drukarskiej.

HasÅ‚o „OszczÄ™dzaj w PKO” byÅ‚o w PRL bardzo popularne. W samym WrocÅ‚awiu pojawiaÅ‚o siÄ™ na ulicach kilkukrotnie, np. przy ulicy PiÅ‚sudskiego – w formie potężnego, animowanego neonu:

Powyższy skan znalazÅ‚em na forum neonowym. SwojÄ… drogÄ… – dziÅ› również przydaÅ‚yby siÄ™ podobne kampanie, zachÄ™cajÄ…ce do oszczÄ™dzania. Na neonie, który widzicie powyżej, symboliczna zÅ‚otówka opadaÅ‚a wzdÅ‚uż elewacji. Klimat! A samo hasÅ‚o pojawiaÅ‚o siÄ™ m.in. na…pudeÅ‚kach zapaÅ‚ek (znalezione na etykietkiprl.republika.pl).

We WrocÅ‚awiu zachowaÅ‚o siÄ™ jeszcze jedno – dawniej spoÅ‚eczne, dziÅ› reklamowe – hasÅ‚o: „Ubezpiecz siÄ™ w PZU”, w postaci sÅ‚ynnego neonu, który dziaÅ‚a do dziÅ›. A Kolejny mural to typ jak najbardziej reklamowy. Przy ulicy WÅ‚odkowica możemy poznać wszystkie siedziby Spółdzielni Pracy Lekarzy Specjalistów i Stomatologów Vita, istniejÄ…cej również dziÅ›. Prawda, że dziwaczny projekt?

JeÅ›li chodzÄ…c po WrocÅ‚awiu natkniecie siÄ™ na jakikolwiek mural, pamiÄ™tajÄ…cy dawny system – dajcie znać tu, lub na Facebooku. Mamy ich już spisanych ponad dziesięć!

DostaÅ‚em informacjÄ™ o konkursie fotograficznym „Ciemna Strona WrocÅ‚awia” z proÅ›bÄ… o publikacjÄ™ na blogu. Chodzi o portretowanie zapomnianych lub wstydliwych wrocÅ‚awskich miejsc.

Czytaj wpis »

Dziś o muralach. Nie tych nowych, oczywiście. Będzie o muralach nieaktualnych, wypłowiałych, które zachowały się na elewacjach starych wrocławskich kamienic.

W czasach, kiedy w przestrzeni miejskiej nie było jeszcze billboardów, wielkoformatowe malowidła pełniły rolę reklam, wychowywały, umacniały jedynie słuszne idee itp. Bardzo często były to stylowe, przemyślane projekty, tworzone przez wybitnych plastyków.

DziÅ› mogÄ… peÅ‚nić interesujÄ…cÄ… funkcjÄ™ kroniki zlikwidowanych wrocÅ‚awskich zakÅ‚adów pracy. Jak PrzedsiÄ™biorstwo Handlu Ubiorami Otex, które przy Rondzie do dziÅ› skromnie „Poleca swoje ubiory”. Nie istnieje od okoÅ‚o 10 lat.

Na zdjÄ™ciu wyżej widzicie ostatnie chwile muralu reklamujÄ…cego ZakÅ‚ady Poligraficzno – Kartoniarskie Introdruk. W tym miejscu powstaje już coÅ›, co ma siÄ™ nazywać Rodis Center. Póki co zobaczyć możemy dawny neon oraz cudowne hasÅ‚o reklamowe „Szybko – Tanio – Solidnie” z 6-cyfrowym numerem telefonu.

Na kolejnym zdjÄ™ciu mural reklamujÄ…cy szczepiÅ„ski oddziaÅ‚ Miejskiego OÅ›rodka Sportu i Rekreacji. WÅ›ród atrakcji pÅ‚ywanie, judo, gimnastyka, Å‚yżwiarstwo oraz – uwaga – express narty. Sam mural pochodzi jeszcze z lat ’70, kiedy byÅ‚y tu koszary ZOMO. Mural widać na fotce z roku 1984.

Dwa murale wyżej to reklamy kolejnych wrocÅ‚awskich zakÅ‚adów: Biura Architektonicznego oraz DolnoÅ›lÄ…skiego ZarzÄ…du Budynków Mieszkalnych. Ciekawe projekty – ten pierwszy w idiotyczny sposób zasÅ‚oniÄ™ty billboardem. Estietyka.

Na koniec moje dwa ulubione murale. Pierwszy to piÄ™kna, dynamiczna reklama Totalizatora Sportowego. O tym, że można wygrać i co z tego wynika, opowiadali „WniebowziÄ™ci„. Mural do dziÅ› oglÄ…dać możecie spacerujÄ…c wokół Sedesowców. Odpowiedniego klimatu dodaje tutaj stylowy czarny Wartburg.

Drugi mural to genialne przesÅ‚anie polityczno – spoÅ‚eczne. „Program Partii Programem Narodu” – idealne, uniwersalne hasÅ‚o, z którym w swoich czasach nie można siÄ™ byÅ‚o nie zgodzić. WiÄ™cej o tym muralu i caÅ‚ym budynku pisaÅ‚em w ubiegÅ‚ym roku.

Napiszcie, jeÅ›li znacie miejsca, w których zachowaÅ‚y siÄ™ inne wrocÅ‚awskie stare murale. A jeÅ›li temat Wam siÄ™ podoba – polecam doskonaÅ‚Ä… stronÄ™ Bartka StÄ™pnia, poÅ›wiÄ™conÄ… łódzkim muralom i ich historii.

No dobrze, co takiego widzę w tych wszystkich starych neonach? Po pierwsze: prezentują wzornictwo, które w dzisiejszej, napaćkanej reklamie zewnętrznej jest właściwie niespotykane. Po drugie: niszczeją i znikają w oczach, budzą więc sentyment zapomnianego Wrocławia. Po trzecie wreszcie: kojarzą się z dzieciństwem!

PrzyznajÄ™, że plÄ…tanie siÄ™ po mieÅ›cie w poszukiwaniu zniszczonych neonów to lekka ekstrawagancja. Co jednak powiedzieć o poszukiwaniu…nieistniejÄ…cych już neonów? Hardcore. DziÅ› o tym wÅ‚aÅ›nie.

Zobaczcie, jaki rozmach musiał prezentować neon, który zamontowany był na elewacji jednej z kamienic przy ulicy Mieszczańskiej. To musiała być mega pralnia!

Kolejny przykład to pozostałość po neonie, który jeszcze niedawno można było oglądać na ulicy Ruskiej. Do dziś nie wiem, czy ostatecznie powędrował na złom, czy może w jakieś prywatne ręce (oby!). Czy wyobrażacie sobie dziś warzywniak, który decyduje się na taką reklamę?

Czy wiedzieliście, że przy ulicy Piłsudskiego, zamiast kolejnych banków, był po prostu sklep z pamiątkami? Pozostałości po fajnym neonie (z kwiatkiem poniżej?) są już prawie niewidoczne.

JeÅ›li jednak chcecie zobaczyć najwiÄ™cej nieistniejÄ…cych neonów, powÄ™drujcie na Plac KoÅ›ciuszki. Nie bez powodu powstaÅ‚a kiedyÅ› inicjatywa, aby miejsce to zamienić w swoiste neonowe muzeum. Tutaj prawie na każdej elewacji znajdziecie charakterystyczne otwory. Wystarczy je tylko poÅ‚Ä…czyć. Poniżej – dzisiejszy, przepiÄ™kny neon Salonu Prasowego. Pod nim zaÅ› – pozostaÅ‚ość po neonie…sklepu filatelistycznego. Tak, kiedyÅ› byÅ‚y sklepy ze znaczkami!

Kilka metrów dalej natkniecie siÄ™ na pozostaÅ‚oÅ›ci jednego z najdÅ‚uższych wrocÅ‚awskich neonów. „Bar Kawowy – Restauracja” dziÅ› reprezentowany jest jedynie przez zniszczony neon Bar. Na elewacji widać jednak pozostaÅ‚oÅ›ci po fikuÅ›nym „Kawowy” oraz – co zobaczycie na kolejnej fotce – kilkunastometrowej „Restauracji”.

I jeszcze jeden przykÅ‚ad z Placu KoÅ›ciuszki. DziÅ› salon fryzjerski, dawniej – Perfumeria. Przyjrzyjcie siÄ™ dobrze – co za liternictwo! ZachÄ™cam do spaceru po Placu – jest tu wiÄ™cej ciekawych przykÅ‚adów, oczywiÅ›cie z kilkoma wspaniaÅ‚ymi, dziaÅ‚ajÄ…cymi neonami na czele!

Przy okazji zapraszam na Fan Page wrocławskich neonów oraz na stronę Bogusława Moleckiego. Sporo neonów znajdziecie również na świetnym blogu SocWroc.